جهاد اكبر و جهاد اصغر و شك نيست كه خلاف عادت زيستن ، كارى بزرگ است و مشكل - الا به توفيق اللّه تعالى وتيسيره - از اين جهت رسول صلى الله عليه و آله مخالفت نفس را جهاد اكبر خوانده است و تيغ زدن با دشمن و نفس را در معرض هلاك انداختن ، جهاد اصغر نام نهاده است ؛ زيرا كه جهاد با دشمن كار يك باره و يك ساعته است و جهاد با نفس كارى است كه هر ساعت ، بلكه هر لحظه و هر نفس مىبايد كرد ، از بهر آن كه هر حركت و هر سكون كه نفس از سر عادت و طبيعت بدان ميل كند ، چون او را مخالفت كنند و ترك آن فرمايند ، هم چنان است به روى كه گوئيا او را بكشتند و از اين روى مشايخ گفته‌اند كه هر كه خواهد كه آنچه اهل دل مىدانند بداند و ذوق آن بيابد ، بايد كه هر روز هفتاد بار و هر شب هفتاد بار بميرد ، چنان كه گفت : اين آن راه است كه جز به كم نتوان زد * تا گم نشوى در او قدم نتوان زد روزى صد ره تو را درين ره بكشند * كاندر طلب قصاص دم نتوان زد و هر روز و هر شب مر هفتاد مردن كار كسى بود كه به شب نيز نخسبد و دايم به روز و شب به مخالفت نفس زندگانى كند . اما آن كه همهء روز ، به مصلحت و كار راستى دنيا و اكل و شهوات مشغول بود و همهء شب ، خوش بخسبد و از درد دل درويشان و سوختگان فارغ و آسوده باشد او را اين كار چه خبر بود . و مشايخ گفته‌اند : كه هر كس كه پندارد كه او را در اين راه فتحى شود ، بىمجاهده و مخالفت نفس او ، در غلط است . و گفته‌اند : هر كه او را در بدايت اين كار ايستادنى نبوده باشد ، در نهايت نيز او را نشستى نباشد .